پرسش‌های متداول: دفاع از حقوق مهاجران و آگاهی از حقوق خود به عنوان ایرانی‌-آمریکایی

۳۰ ژوئن ۲۰۲۵

در پی افزایش نگران‌کننده‌ی بازداشت‌ها و اخراج‌های مهاجرتی با انگیزه‌های نژادی و سایر تلاش‌های دولت ترامپ برای حمله به حقوق مهاجرتی ایرانی‌-آمریکایی‌های ساکن ایالات متحده، این راهنمای پرسش و پاسخ را تهیه کرده‌ایم. هدف ما ارائه اطلاعات درست درباره حقوق قانونی شما در داخل آمریکا، آمادگی برای دفاع مهاجرتی، و راهکارهای مقابله با این وضعیت است. این راهنما بسته به تحولات روز به‌روزرسانی خواهد شد. 

سوالی هنوز بی‌پاسخ مانده؟ شورای ملی ایرانیان آمریکا (نایاک) آماده است تا به ایرانی‌-آمریکایی‌هایی که تحت تاثیر این سیاست‌ها قرار گرفته‌اند کمک کند تا به منابع دفاع حقوقی، نمایندگان کنگره، شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌ها و سایر امکانات دسترسی پیدا کنند. برای کمک یا پرسش با ما از طریق ایمیل [email protected] در تماس باشید. 

توجه: برای منابع و پرسش‌های متداول درباره آخرین فرمان ممنوعیت سفر دولت ترامپ، به راهنمای پرسش و پاسخ درباره ممنوعیت سفر به این صفحه مراجعه کنید.

چرا پلیس اداره مهاجرت شهروندان ایرانی را بازداشت می‌کند؟

در وهله‌ی نخست، دولت ترامپ سیاستی تهاجمی و مبتنی بر انگیزه‌های نژادی را برای اخراج مهاجران از پیشینه‌های مختلف دنبال می‌کند. گزارش‌ها نشان می‌دهد که میانگین بازداشت‌های روزانه توسط پلیس اداره مهاجرت از حدود ۶۶۰ مورد در صد روز نخست ریاست‌جمهوری ترامپ به حدود ۱۲۰۰ مورد در ماه خرداد افزایش یافته است. دولت نیز به‌طور علنی هدف خود را بازداشت روزانه‌ی ۳۰۰۰ نفر از جوامع مهاجر اعلام کرده است.

برای تحقق این اهداف افراطی، دولت ترامپ اقدامات اجرایی خود را علیه هزاران نفر از مردم آمریکا با پیشینه‌های گوناگون شدت بخشیده است؛ حتی در مواردی که تخلفات بسیار جزئی، کم‌اهمیت یا اساساً بدون هیچ‌گونه جرم کیفری یا مدنی بوده‌اند. از جمله نمونه‌های شناخته‌شده، فردی به نام محمود خلیل است؛ از فعالان جنبش حمایت از حقوق مردم فلسطین و دارای کارت اقامت دائم قانونی که هیچ سابقه تخلفی نداشت، اما بازداشت شد و پس از حکم دادگاه آزاد گردید. این اقدامات شامل حال ایرانی‌تبارهای عادی نیز شده است؛ از جمله علیرضا درودی، دانشجوی مقطع دکترا در دانشگاه ایالت آلاباما، که پس از هفته‌ها بازداشت در مراکز نگهداری مهاجران و بدون طرح هیچ اتهام مشخصی از سوی دولت، ناچار شد تصمیم دشوار ترک داوطلبانه از کشور را بگیرد. این نمونه‌های نگران‌کننده، به‌روشنی ماهیت نژادپرستانه سیاست‌های مهاجرتی دولت ترامپ را آشکار می‌سازند.

در روزهای اخیر، شاهد افزایش بازداشت شهروندان ایرانی در سراسر کشور بوده‌ایم؛ به‌گونه‌ای که تنها در یک هفته پس از حملات نظامی غیرقانونی آمریکا به ایران، دست‌کم ۱۳۰ شهروند ایرانی بازداشت شده‌اند. این موضوع نمونه‌ای است از این‌که چگونه تنش‌ها و خصومت‌های خارجی، زمینه‌ساز حملات نژاد محور و تبعیض‌آمیز در داخل کشور می‌شوند. بی‌منطقی بسیاری از این بازداشت‌ها را می‌توان در مواردی مانند خانم «دانا کاشانیان» دید؛ زن ایرانی‌تبار ۶۴ ساله‌ای که بیش از ۴۰ سال در آمریکا زندگی کرده و هیچ سابقه کیفری نداشته، اما هنگام باغبانی در حیاط خانه‌اش در شهر نیواورلئان، توسط ماموران اداره مهاجرت بازداشت شد.

شورای ملی ایرانیان آمریکا قویاً این اقدامات گسترده و ناعادلانه را محکوم می‌کند. ما می‌دانیم که هدف بخشی از این اقدامات، ایجاد ترس و وحشت در میان اعضای جامعه ماست. اما بهترین راه برای دفاع از خود در برابر این تهدیدها، آگاهی از حقوق قانونی و دریافت مشاوره یا حمایت حقوقی در صورت داشتن تردید درباره وضعیت مهاجرتی است.

حقوق من به عنوان یک ایرانی‌تبار در آمریکا چیست؟

چه شهروند ایالات متحده باشید و چه نباشید، به عنوان یک فرد ایرانی‌تبار ساکن آمریکا، شما تحت قانون اساسی این کشور دارای حقوقی مشخص هستید. هرچند این دوران می‌تواند همراه با ترس و اضطراب باشد، اما مهم‌ترین کاری که می‌توانید انجام دهید این است که آرامش خود را حفظ کنید، با حقوق قانونی‌تان آشنا باشید و تا حد امکان به زندگی روزمره و طبیعی خود ادامه دهید. 

در منزل: تمام افرادی که در خاک ایالات متحده زندگی می‌کنند، صرف‌نظر از تابعیت یا وضعیت مهاجرتی، در برابر ورود ماموران دولتی به خانه‌شان دارای حقوقی مشخص هستند. اگر ماموران اداره مهاجرت درخواست ورود به خانه شما را داشته باشند، شما این حق را دارید که اجازه ورود ندهید، مگر آن‌که آنان حکم قضایی معتبری را ارائه دهند که توسط یک قاضی امضا شده باشد.

  • این کارت قابل چاپ از مرکز منابع حقوقی مهاجرین به زبان فارسی و انگلیسی، حقوق شما و نحوه اعمال آن‌ها را در صورت مراجعه ماموران اداره مهاجرت به در خانه‌تان، به شما آموزش می‌دهد.
  • بدانید که یک حکم قضایی معتبر چگونه باید باشد.
    • یک حکم قضایی معتبر باید شامل موارد زیر باشد:
      • ۱) در بالای حکم، عبارت «دادگاه منطقه‌ای ایالات متحده» یا نام دادگاهی از ایالت ذکر شده باشد،
      • ۲) نام شما، نام یکی از ساکنان خانه یا آدرس منزل شما در حکم نوشته شده باشد،
      • ۳) توسط قاضی دادگاه ایالتی، فدرال یا قاضی معاضدتی امضا شده باشد.
    • حتماً به امضا توجه کنید و بررسی کنید که عنوان امضا‌کننده شامل کلمه «قاضی» باشد. تنها یک قاضی — و نه «قاضی مهاجرت» — می‌تواند این نوع حکم را امضا کند.
  • اگر در بالای حکم به جای نام دادگاه، عبارت وزارت امنیت داخلی نوشته شده باشد و/یا حکم توسط مامور اداره مهاجرت یا قاضی مهاجرت امضا شده باشد، این حکم معتبر نیست و شما موظف نیستید که اجازه ورود به خانه خود بدهید.

در محل کار، مدرسه، خیابان یا هر مکان عمومی دیگر – اگر در خارج از منزل توسط ماموران مهاجرت متوقف شدید، همچنان دارای حقوق مشخصی هستید:

  • بر اساس متمم پنجم قانون اساسی، شما حق دارید سکوت اختیار کنید و به سؤالات پاسخ ندهید. می‌توانید کارت «آشنایی با حقوق خود» را که توسط مرکز ملی قوانین مهاجرت تهیه شده به ماموران نشان دهید و اعلام کنید که از حق سکوت خود استفاده می‌کنید، یا به‌سادگی به آنان بگویید که حق سکوت خود را اعمال می‌کنید.
  • آرام بمانید. فرار نکنید و تلاش نکنید که مانع کار ماموران شوید.
  • اگر ممکن بود، با تلفن همراه خود از ماجرا فیلم‌برداری کنید یا از شخصی دیگر بخواهید این کار را انجام دهد.
  • در حین فیلم‌برداری از آن‌ها بپرسید که از کدام نهاد دولتی آمده‌اند.
  • اگر از شما سوال کردند، بگویید: «من از حق سکوت خود استفاده می‌کنم.»
  • بپرسید: «آیا اجازه دارم بروم؟» اگر پاسخ دادند بله، با آرامش از محل دور شوید.

برای اطلاعات بیشتر درباره حقوق خود در صورت مواجهه با بازداشت یا بازجویی، می‌توانید راهنمای کامل منتشر شده توسط مرکز ملی قوانین مهاجرت را مطالعه کنید.

در هنگام سفر:  صفحه ویژه اطلاع‌رسانی نایاک مربوط به فرمان ممنوعیت سفر در سال ۲۰۲۵ شامل منابع جامعی برای آگاهی از حقوق شما هنگام خروج از کشور و ورود مجدد به ایالات متحده است، از جمله:

  • راهنمای «آشنایی با حقوق خود» برای شهروندان و دارندگان اقامت دائم قانونی هنگام بازگشت به آمریکا، تهیه‌شده توسط کانون وکلای ایرانی‌ در آمریکا (به زبان فارسی و انگلیسی)
  • راهنمای «آشنایی با حقوق خود» هنگام مواجهه با ماموران امنیتی در فرودگاه، تهیه‌شده توسط اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا (به زبان فارسی و انگلیسی)
  • راهنمای «آشنایی با حقوق خود» در برابر تبعیض‌های ضد مهاجران و ضد مسلمانان، تهیه‌شده توسط اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا (به زبان فارسی و انگلیسی)
  • راهنمای «آشنایی با حقوق خود»: آیا ماموران مرزی اجازه دارند دستگاه‌های الکترونیکی شما را جستجو کنند؟ (به زبان انگلیسی اینجا قابل دسترس است)
  • راهنمای «آشنایی با حقوق خود»: اگر فکر می‌کنید نام شما در فهرست پرواز ممنوع قرار دارد، چه باید بکنید؟ (به زبان انگلیسی اینجا قابل دسترسی است)

من به کمک حقوقی برای یک مشکل مهاجرتی نیاز دارم. از کجا می‌توانم کمک بگیرم؟

ما فهرستی از وکلایی تهیه کرده‌ایم که با جامعه ایرانی‌تبار آمریکا آشنایی دارند و شما می‌توانید آزادانه با آن‌ها تماس بگیرید. برای دسترسی به این فهرست، به بخش «دریافت حمایت» در صفحه ویژه اطلاع‌رسانی نایاک مربوط به ممنوعیت سفر مراجعه کنید.

یکی از نزدیکان من توسط ماموران اداره مهاجرت بازداشت شده و نمی‌دانم کجاست. چه کاری می‌توانم انجام دهم؟

اگر در چنین شرایط دردناک و ناگواری قرار گرفته‌اید، می‌توانید ابتدا با استفاده از راهنمایی که توسط مرکز ملی قوانین مهاجرت تهیه شده، نحوه جستجوی اطلاعات بازداشت‌شدگان را یاد بگیرید.

همچنین می‌توانید با دفتر نماینده خود در مجلس نمایندگان تماس بگیرید؛ آن‌ها می‌توانند درخواست رسمی برای دریافت اطلاعات از نهادهای مختلف دولتی را به نمایندگی از شما مطرح کنند. شورای ملی ایرانیان آمریکا نیز می‌تواند شما را در برقراری ارتباط با دفتر نماینده‌تان یاری کند. هرچند به دلیل قوانین مربوط به حفظ حریم خصوصی، نمی‌توانیم به‌طور مستقیم از طرف شما اطلاعات دریافت کنیم، اما می‌توانیم و تاکنون بارها کمک کرده‌ایم که افراد با نمایندگان منتخب خود تماس بگیرند. در صورت تمایل، می‌توانید برای دریافت کمک با ما از طریق نشانی [email protected] در تماس باشید.

می‌خواهم برای مقابله با احتمال یورش یا بازداشت از سوی ماموران مهاجرت آماده باشم. چه باید بکنم؟

علاوه بر آشنایی با حقوق خود، اقدامات زیر را نیز می‌توانید انجام دهید:

یک برنامه آمادگی خانوادگی تهیه کنید: اگر (یا زمانی که) افراد توسط ماموران اداره مهاجرت بازداشت شوند، این موضوع زنجیره‌ای از واکنش‌ها را در پی دارد که می‌تواند باعث بی‌ثباتی در خانواده‌ها و حتی کل جامعه شود. مرکز منابع حقوقی مهاجران راهنمایی برای تهیه‌ی برنامه‌ی خانوادگی در چنین شرایطی ارائه کرده است. این برنامه به خانواده‌ها کمک می‌کند تا در صورت بازداشت یکی از اعضا، آمادگی لازم را داشته باشند. هرچند تصور چنین وضعیتی بسیار تلخ و ناراحت‌کننده است، اما داشتن آمادگی می‌تواند از بدتر شدن اوضاع در صورت وقوع این اتفاق جلوگیری کند.

با روش‌های دفاع جمعی در برابر ماموران مهاجرت آشنا شوید: در سطح کشور، گروه‌های مدافع حقوق مهاجران در ایالت‌های مختلف، برنامه‌های آموزشی فوری و منابع گوناگونی برای کمک به آمادگی بهتر جوامع در برابر یورش‌ها برگزار کرده‌اند. جعبه‌ابزار آنلاین شبکه دیده‌بان بازداشت نمونه‌هایی از روش‌ها و الگوهای موفق دفاع جمعی در برابر این یورش‌ها را ارائه می‌دهد که می‌تواند برای سازمان‌دهی در سطح جامعه بسیار مفید باشد.

با دیگر ایرانی‌تبارهای ساکن در نزدیکی خود ارتباط بگیرید و سازمان‌دهی کنید: شورای ملی ایرانیان آمریکا یک نهاد عضویت‌محور است که نزدیک به ۷۰ هزار ایرانی‌تبار را در سراسر ایالات متحده گرد هم آورده تا در برابر تبعیض ایستادگی کرده و از حقوق یکدیگر دفاع کنند. برای ارتباط با شاخه محلی نایاک در نزدیکی محل زندگی‌تان، می‌توانید با تیم سازمان‌دهی ما در تماس باشید:

مریم صباغی –‌ [email protected]

ایتان مبورخ[email protected]

شنیده‌ام که ترامپ قصد دارد حق شهروندی بر اساس تولد را لغو کند. این به چه معناست؟

حق شهروندی بر اساس تولد همچنان قانون رسمی کشور ایالات متحده و بخشی از قانون اساسی آن است. این حق قانونی به افرادی تعلق می‌گیرد که در خاک آمریکا به دنیا آمده‌اند و به‌طور خودکار شهروند ایالات متحده محسوب می‌شوند؛ حتی اگر والدین آن‌ها شهروند نبوده باشند.

متمم چهاردهم قانون اساسی ایالات متحده به‌صراحت اعلام می‌کند: «همه افرادی که در ایالات متحده متولد شده یا تابعیت گرفته‌اند و تحت صلاحیت این کشور هستند، شهروند ایالات متحده به‌شمار می‌آیند.» این اصل در سال ۱۸۶۸ و پس از جنگ داخلی آمریکا تصویب شد تا اطمینان حاصل شود که سیاه‌پوستانی که پیش‌تر به بردگی گرفته شده بودند، به‌طور کامل به عنوان شهروندان آمریکایی با حقوق قانونی به رسمیت شناخته شوند.

حدود سی سال بعد، مردی به نام وونگ کیم آرک که در آمریکا از والدینی چینی متولد شده بود، پس از سفر به خارج از کشور اجازه بازگشت به آمریکا را نیافت. او از دولت شکایت کرد و این پرونده در نهایت باعث شد که دیوان عالی کشور به‌صراحت حکم دهد که متمم چهاردهم به هر فردی که در آمریکا متولد شده باشد، بدون توجه به وضعیت قانونی والدین او، حق شهروندی می‌دهد.

تلاش‌های دونالد ترامپ برای لغو این اصل نه‌تنها حمله‌ای مستقیم به قانون اساسی ایالات متحده است، بلکه حمله‌ای به بنیان‌های جامعه آمریکایی و میلیون‌ها شهروندی است که براساس تولد در آمریکا به‌دنیا آمده‌اند — از جمله تعداد بی‌شماری از ایرانی‌تبارانی که نسل‌هاست در این کشور زندگی می‌کنند.

در تاریخ ۲۷ ژوئن ۲۰۲۵، دیوان عالی ایالات متحده رأی خود را درباره فرمان اجرایی دونالد ترامپ که با هدف لغو حق شهروندی بر اساس تولد صادر شده بود اعلام کرد. طبق این رای، قضات فدرال اختیار صدور دستور توقف سراسری برای چنین فرمان‌هایی را ندارند؛ به این معنا که تلاش‌هایی که برای مسدود کردن این فرمان در جریان بود، نمی‌توانند به‌صورت کشوری اعمال شوند.

دیوان عالی به‌طور کامل این فرمان اجرایی را تایید نکرد، اما آن را باطل هم نکرد.

آنچه اکنون نگران‌کننده است، این است که پرونده‌های مربوط به به چالش کشیدن این فرمان، به دادگاه‌های پایین‌تر بازگردانده می‌شوند و تصمیم‌گیری درباره نحوه اجرای آن‌ها بر اساس رای دیوان عالی به عهده‌ی قضات آن دادگاه‌ها گذاشته شده است. این موضوع می‌تواند باعث شود که قوانین متفاوتی در نقاط مختلف کشور در این زمینه اعمال شود.

سؤال‌های بی‌پاسخ زیادی در مورد این‌که در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد، همچنان باقی مانده است. در حال حاضر، یک ممنوعیت ۳۰ روزه برای اجرای این فرمان اجرایی برقرار شده تا دادگاه‌های پایین‌تر آن را بررسی کنند. دادستان‌های کل حداقل ۲۲ ایالت که این فرمان را به چالش کشیده‌اند، اعلام کرده‌اند که تا پایان راه برای مقابله با آن خواهند ایستاد.

ما همچنان این موضوع را به‌دقت پیگیری خواهیم کرد و جامعه ایرانی‌تبار را از پیامدهای آن آگاه خواهیم ساخت.

شنیده‌ام که ترامپ قصد دارد شهروندی برخی افراد را لغو کند. لغو تابعیت (سلب تابعیت) چیست و آیا ممکن است شامل حال من شود؟

سلب تابعیت، فرآیند لغو تابعیت افرادی است که شهروند ایالات متحده هستند. یکی دیگر از حملات دولت ترامپ به حقوق ایرانی‌تبارهای آمریکا در این دوران، تلاش برای سلب تابعیت از برخی شهروندان آمریکایی است.

در تاریخ ۲۲ خرداد ۱۴۰۴ (۱۱ ژوئن ۲۰۲۵)، دولت ترامپ یک بخشنامه صادر کرد که بر اساس آن، روند سلب تابعیت شهروندان آمریکایی با معیارهایی گسترده‌تر آغاز می‌شود؛ و در تاریخ ۹ تیر (۳۰ ژوئن)، دستورالعمل برای اجرای این تصمیم اعلام شد.

بخشنامه ۲۲ خرداد معیارهایی را برای طرح شکایت حقوقی با هدف لغو تابعیت افراد معرفی می‌کند. این معیارها شامل عباراتی مبهم و نگران‌کننده‌ای همچون «افرادی که ممکن است تهدیدی برای امنیت ملی باشند» است، در کنار معیارهایی روشن‌تر مانند «تقلب» یا «ارائه اطلاعات نادرست در روند درخواست تابعیت».

مانند بسیاری دیگر از سیاست‌های مهاجرتی دولت ترامپ که در این راهنما به آن‌ها اشاره شده، هرچند هدف اعلام‌شده‌ی این سیاست‌ها «تأمین امنیت ملی» عنوان شده، اما در عمل چنین دستوراتی می‌توانند برای هدف قرار دادن ایرانی‌تبارها و دیگر شهروندان آمریکایی با انگیزه‌های نژادپرستانه و سیاسی مورد سوءاستفاده قرار گیرند. چنین برخوردهایی پیش‌تر نیز در تاریخ آمریکا دیده شده است، به‌ویژه در دوران موسوم به «مک‌کارتیسم» در اواخر دهه ۱۹۴۰ و اوایل دهه ۱۹۵۰، که دولت آمریکا به دلیل گرایش‌های سیاسی افراد، دست به پیگردهای گسترده زد.

اگر شما یک ایرانی‌تبار دارای تابعیت آمریکایی هستید و نگران آن هستید که طبق معیارهای جدید یا به هر دلیل دیگری هدف این سیاست‌ها قرار بگیرید، می‌توانید با ما از طریق نشانی [email protected] تماس بگیرید، یا با یکی از وکلای مهاجرت (برخی گزینه‌ها در بخش‌های قبلی راهنما معرفی شده‌اند) مشورت حقوقی رسمی انجام دهید.