در تاریخ ۱۵ خرداد ۱۴۰۴ (۴ ژوئن ۲۰۲۵)، رئیسجمهور ترامپ با صدور یک اعلامیه ریاستجمهوری (Presidential Proclamation) ورود شهروندان دوازده کشور از جمله ایران به ایالات متحده را بهطور کامل تعلیق کرد. این کشورها عبارتند از: افغانستان، برمه، چاد، جمهوری کنگو، گینه استوایی، اریتره، هائیتی، ایران، لیبی، سومالی، سودان و یمن. همچنین، ورود شهروندان هفت کشور دیگر شامل بوروندی، کوبا، لائوس، سیرالئون، توگو، ترکمنستان و ونزوئلا با محدودیتهای جزئی مواجه خواهد بود.
این تصمیم در پی فرمان اجرایی شماره ۱۴۱۶۱ مورخ ۳۰ دی ۱۴۰۳ (۲۰ ژانویه ۲۰۲۵) با عنوان «حفاظت از ایالات متحده در برابر تروریستهای خارجی و سایر تهدیدهای امنیت ملی و عمومی» صادر شد. در آن فرمان، به وزرای امور خارجه و امنیت داخلی آمریکا دستور داده شده بود تا کشورهایی با استانداردهای ناقص در زمینه بررسی و ارزیابی امنیتی را شناسایی کنند و درباره اعمال ممنوعیت کامل یا جزئی ورود شهروندان آن کشورها پیشنهاد دهند.
در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵، رئیسجمهور ترامپ با صدور فرمانی جدید محدودیتهای بیشتری بر فهرست کشورهای مشمول ممنوعیت اعمال کرد و ممنوعیت سفر اعلامشده در ۴ ژوئن را به چند کشور دیگر گسترش داد. این تصمیم که از اول ژانویه ۲۰۲۶ اجرایی میشود، معافیتی را که در اعلامیه ماه ژوئن برای ویزای بستگان درجهیک و ویزاهای فرزندخواندگی در نظر گرفته شده بود لغو کرده است؛ هرچند برخی استثناهای محدود همچنان پابرجاست.
اعلامیه ۱۶ دسامبر دامنه محدودیتهای سفر و ورود به ایالات متحده را بهطور چشمگیری افزایش میدهد. بر اساس این اعلامیه، ممنوعیت کامل برای پنج کشور دیگر شامل بورکینافاسو، مالی، نیجر، سودان جنوبی و سوریه اعمال میشود و همچنین دارندگان اسناد سفر صادرشده از سوی تشکیلات خودگردان فلسطین را نیز در بر میگیرد. افزون بر این، لائوس و سیرالئون از وضعیت محدودیت جزئی به ممنوعیت کامل ارتقا یافتهاند. در عین حال، محدودیتهای جزئی برای اتباع بوروندی، کوبا، توگو و ونزوئلا ادامه دارد و ۱۵ کشور دیگر در مناطق آفریقا، کارائیب و اقیانوس آرام نیز با محدودیتهای جزئی جدید مواجه شدهاند.
این ممنوعیت جدید چه میکند؟
این ممنوعیت، ورود اتباع ۱۹ کشور از جمله ایران به ایالات متحده را بهطور کامل محدود میکند. این محدودیت از طریق جلوگیری از صدور ویزاهای جدید مهاجرتی و غیرمهاجرتی برای اتباع این کشورها اعمال میشود. معافیتها بسیار محدود است (در ادامه به آن اشاره میشود) و شرایط دریافت معافیت موردی (waiver) نیز بسیار سختگیرانه و دشوار تعیین شده است.
ایران یکی از ۱۹ کشوری است که عملاً با تعلیق تقریباً کامل ورود به آمریکا مواجه شدهاند. علاوه بر این، ۱۹ کشور دیگر نیز مشمول محدودیتهای جزئی در ورود به ایالات متحده هستند.
این ممنوعیت از چه زمانی اجرایی میشود؟
این ممنوعیت بهطور رسمی از ۹ ژوئن ۲۰۲۵ اجرایی شده است. گسترش دامنه ممنوعیت و اعمال محدودیتهای جدید نیز از اول ژانویه ۲۰۲۶ به اجرا در خواهد آمد.
اگر من قبل از اجرایی شدن ممنوعیت ویزا داشته باشم، آیا هنوز معتبر است؟
بله. ویزاهایی که پیش از اجرایی شدن فرمان صادر شدهاند، باید همچنان معتبر باشند و تحت تأثیر این اعلامیه قرار نگیرند. طبق متن فرمان، این ممنوعیت تنها شامل افرادی میشود که در تاریخ ۱۹ خرداد خارج از خاک آمریکا باشند و ویزای معتبر نداشته باشند.
با وجود اینکه برخی ایرانیان در ماههای ابتدایی سال ۲۰۲۵ موفق به دریافت ویزا شدهاند، اما تجربههای گذشته نشان داده که ممکن است مشکلاتی در زمان ورود به آمریکا—even with a valid visa—رخ دهد، بهویژه در زمان اجرای یک فرمان جدید.
آیا دارندگان گرینکارت (اقامت دائم) مشمول این ممنوعیت میشوند؟
خیر. دارندگان اقامت دائم قانونی (گرینکارت) از این ممنوعیت مستثنا هستند. در فرمان آمده: «تعلیق و محدودیت ورود شامل حال هیچ یک از مقیمان دائم قانونی ایالات متحده نمیشود.»
چه کسانی از این ممنوعیت مستثنا هستند؟
دستههای زیر از این ممنوعیت معاف هستند:
- دارندگان گرینکارت (اقامت دائم)
- دیپلماتها
- اتباع دو تابعیتی که با گذرنامه کشوری غیر از کشورهای مشمول فرمان سفر میکنند
- ورزشکاران حرفهای شرکتکننده در رویدادهای بینالمللی
- ویزای مهاجرتی برای «اقلیتهای قومی و مذهبی که در ایران با آزار و تعقیب روبهرو هستند
اگر نوع ویزای شما در میان موارد بالا نیست، احتمالاً شامل ممنوعیت شده و امکان دریافت ویزا برای شما بسیار محدود خواهد بود.
ویزای مهاجرتی اعضای درجهیک خانواده — از جمله IR-1 / CR-1، IR-2 / CR-2 و IR-5 — و همچنین ویزای فرزندخواندگی شامل IR-3، IR-4، IH-3 و IH-4 که در چارچوب اعلامیه اولیه ممنوعیت سفر که در ماه ژوئن گذشته اعلام و اجرا شد مشمول معافیت بودند، از اول ژانویه ۲۰۲۶ دیگر از این معافیتها برخوردار نخواهند بود.
همچنین دارندگان ویزای مهاجرتی ویژه (SIV) که با دولت افغانستان یا دولت ایالات متحده همکاری داشتهاند نیز پیشتر از معافیت برخوردار بودند، اما از اول ژانویه ۲۰۲۶ این معافیتها برای آنان نیز لغو خواهد شد.
آیا امکانی برای دریافت معافیت (waiver) وجود دارد؟
بله، اما شرایط آن بسیار سختگیرانه است. در حالی که در ممنوعیتهای قبلی تشخیص معافیت در اختیار کنسولها بود، در این فرمان تنها وزیر امور خارجه آمریکا (یا نمایندهاش با هماهنگی وزیر امنیت داخلی) اختیار صدور معافیت را دارد.
در متن فرمان آمده است: «استثناهای مربوط به تعلیق و محدودیت ورود طبق بندهای ۲ و ۳ این اعلامیه میتوانند بهصورت موردی، برای افرادی که وزیر امور خارجه بنا به صلاحدید خود تشخیص دهد سفر آنها به نفع منافع ملی ایالات متحده است، صادر شوند.»
ما انتظار نداریم که این معافیت مانند دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ بهطور گسترده مورد استفاده قرار گیرد.